Thomas Kuijpers Donald Trump als kunstenaar: First year (2017)

Wat als Donald Trump kunstenaar was?

First year is een expositie van beeldend kunstenaar Thomas Kuijpers. Thomas stelde zichzelf de vraag: Wat als Donald Trump kunstenaar was? De expositie verbeeldt het atelier van Donald Trump tijdens zijn eerste jaar kunstacademie. Het bovenstaande ‘zelfportret’ bijvoorbeeld, genaamd: First self portrait exercises, already very good.

Doorbreken van bubbels

Door Donald Trump als symbolisch uitgangspunt te nemen, zich onder te dompelen in zijn leven en motivaties was Thomas in staat een onbekende wereld te delen met het publiek. Daarmee sluit het werk van Thomas aan bij de motivatie van het Ruimtekoers 2017: het doorbreken van ‘bubbels’.

Net zoals Thomas zijn we gefascineerd door de persoon Trump, zijn volgelingen en stemmers. ‘Wat bezield mensen om op hem te stemmen?’ vraagt Thomas zich vervolgens af. En wanneer Thomas zich verplaatst in de persoon komt hij tot de conclusie dat hij eigenlijk geen geëngageerde kunst kende uit de rechtse politieke hoek. Maar ja, is Trump wel echt politiek? Is Trump niet veel meer een entertainer gericht op zichzelf? Het is erg gemakkelijk om Trump belachelijk te maken, het is lastiger om je er echt in te verplaatsen en een afgewogen presentatie van verschillend werk te maken om zo die wereld te delen. Thomas is erin geslaagd die afgewogen presentatie te maken. In de enorme locatie die Thomas beschikbaar had voor zijn werk is een aparte ruimte gemaakt. Deze ruimte in een ruimte maakte het publiek nieuwsgierig. De tentoonstelling is gebalanceerd en de reacties van het publiek waren positief.

Menselijke maat

First Year was een sluitsteen voor het Ruimtekoers Festival. Het was niet alleen goed vakmanschap, verrassend en anders. Het was ook een relativering. Ruimtekoers wil het inhoudelijk kader vertalen naar een menselijke maat. Het werk van Thomas doet dat dor speelsheid en relativering. Vooral het werk ‘trough the roof!’ is daar een mooi voorbeeld van. Of ‘love hate’. Het laat de absurditeit zien van Trump, en daarmee ook gelijk de absurditeit van het leven. Het werk was treffend en vaak een uitvergroting van een bepaald thema in het leven van Trump. Alhoewel Trump alles uitvergroot wat hem wel of niet zint, was het misschien te gemakkelijk om dat overal toe te passen. De ernst van de boodschap kwam wel degelijk naar voren en toch amuseerde het publiek zich met de goede vondsten en perspectieven die het werk deelt.

Het bevragen van wereldleiders als Trump

Met het werk wil Thomas het ‘rechtse’ gedachtegoed verder onderzoeken. Maar misschien is het gedachtegoed iets anders dan een populistisch figuur die dat rechtse gedachtengoed gebruikt om stemmen te trekken. Wanneer een dergelijk werk over Wilders zou zijn gemaakt zou het waarschijnlijk ook gaan over de persoon Wilders, al vereenzelvigd hij zich wel meer met het anti-islam gedachtegoed. Dit gaat wellicht altijd zo wanneer je een persoon onderzoekt die een bepaald gedachtegoed uitdraagt. Neem Che Guevara. Iedereen kent zijn beeltenis, maar bijna niemand weet wat hij heeft gedaan of bereikt. Alhoewel een persoon een mooi vertrekpunt is, is het ook snel een valkuil. Aan de andere kant; wereldleiders gebruiken om bubbels te delen is een erg goede opzet.

En daarmee is het werk van Thomas ook relevant. Niet alleen door Trump en zijn entourage te bevragen, het vraagt een openheid van het publiek om het werk echt te ontdekken. Een vorm van geduld en rust om de achterliggende betekenis te vinden. Verbinding is alleen mogelijk wanneer je jezelf goed kunt verklaren. Wanneer je in een gesprek heel helder jouw eigen standpunt kunt verwoorden, je eigen bubbel. En wanneer je in staat bent om te luisteren naar een ander. Zo ontstaat echte interactie. Het werk van Thomas draagt daaraan bij. En stiekem duwt Thomas het publiek, of het maatschappelijke discours, natuurlijk in een richting waarin hij het graag ziet gaan. Een man met invloeden en middelen als Trump als kunstenaar. Dat is een ondankbaarheid, maar tevens wel een enorm interessante gedachte- experiment.

Dit programma is tot stand gekomen in samenwerking met Museum Arnhem. En mede mogelijk gemaakt door het Mondriaanfonds.

Over de makers

Thomas Kuijpers

Thomas Kuijpers speelt graag met het concept van ‘de waarheid’ en de presentatie hiervan. Media en actualiteit spelen een belangrijke rol in zijn werk; hij analyseert de weergave van heftige gebeurtenissen in de media en het effect daarvan op bestaande (voor)oordelen over  bevolkingsgroepen, religies en politiek. Zo laat hij zien hoe de media onze (voor)oordelen voedt en aanwakkert en hoe er parallelle realiteiten ontstaan.