Over Ruimtekoers

Een presentatie van nieuwe ideeën en dromen voor een rechtvaardige samenleving

Met kunstenaars, ontwerpers, inwoners, publiek, overheden en ondernemers zet platform Ruimtekoers de publieke ruimte in onze wijken, buurten en steden in om met geëngageerde kunstprojecten nieuwe ideeën en richtingen te verkennen voor rechtvaardige samenleving. Dat doet Ruimtekoers midden in die samenleving. Waar mensen hun boodschappen doen, wonen en naar school gaan.

Tent bij zonnestof

Ruimtekoers schetst positieve toekomstbeelden voor en met iedereen

Deze kunstprojecten zijn collectief bedachte en gemaakte toekomstbeelden die een antwoord geven op vraagstukken die spelen in de leefomgeving. Het samen bedenken, maken en presenteren van de beelden staat voorop. Tijdens dit proces wordt er ook onderzoek gedaan naar de de wijze waarop we gelijkwaardige participatie mogelijk maken bij maatschappelijke vraagstukken. Want alleen wanneer iedereen meedoet werken we samen aan een rechtvaardige samenleving.

Dat is belangrijk, want een terugtrekkende landelijke overheid geeft de regie aan de steden, dorpen en wijken. Van beleidsmakers én inwoners wordt nu verwacht dat zij reageren op maatschappelijke vraagstukken en de problemen oplossen. Maar stadsbesturen, ambtenaren, inwoners, ondernemers en andere betrokkenen weten vaak niet hoe zij de uitdagingen samen moeten aanpakken. En daar ziet Ruimtekoers met haar activiteiten een kans voor de kunst- en cultuursector met geëngageerde makers, om samen met publiek, inwoners en beleidsmakers aan de slag te gaan.

festival programma

Het samen bedenken, maken en presenteren van een rechtvaardige toekomst

Ruimtekoers platform bestaat uit meerdere programma’s verdeeld over drie verschillende programmalijnen:

  1. Het stadsmakersprogramma:
    Aan het begin van de projecten van Ruimtekoers doen kunstenaars, ontwerpers en makers artistiek onderzoek in wijken en buurten. Samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen zoals beleidsmakers ontwikkelen zij een onderzoeksvraag en geven zij hun programma vorm door samen mogelijke antwoorden te geven in objecten, onderzoeken, voorstellingen en workshops.
  2. Het publieksprogramma:
    Het collectief van makers en inwoners presenteert hun tastbare toekomstbeeld tijdens publieksprogramma’s die het hele jaar door plaatsvinden. Het publiek ervaart en beleefd de toekomstbeelden zo door voorstellingen, optredens, workshops, routes, films en noem het maar op. Het publieksprogramma bestaat ook uit andere laagdrempelige activiteiten zoals gezellig eten en drinken, muziekoptredens, theatervoorstellingen, filmvertoningen, educatieprojecten en straatartiesten. Hiervoor dienen de stadsmakersprogramma’s als een thematische onderlegger. Overal zit een boodschap over ons toekomstig samenleven verstopt.
  3. Het focusprogramma:
    Verdieping vindt plaats door met de kunstenaars, inwoners, publiek, overheden, beleidsmakers, ondernemers en wetenschappers te reflecteren op de verschillende stadsmakersprogramma’s. Om die reflectie kracht bij te zetten wordt er gedurende het maakproces onderzoek gedaan naar de effecten en impact van de programma’s. De reflectie heeft als doel om het kunstenaars- en ontwerpersperspectief te verankeren in de lokale beleidscontext. En dit ter inspiratie te presenteren aan het Gelderse culturele en creatieve veld. De geleerde lessen worden gedeeld in de Ruimtekoersacademie.

Zo is Ruimtekoers een platform voor iedereen die zin heeft om bij te dragen aan rechtvaardige buurten, wijken dorpen en steden. Niet vanuit enquetes of de raadszaal, maar vanuit verbeelding en ontmoeting. Zo spelen kunst en cultuur een belangrijke rol bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, door het prikkelen van de verbeelding en het aanzetten tot dialoog. En onze verbeelding hebben we hard nodig om nieuwe, positieve toekomstbeelden te schetsen als mogelijke oplossingen.

Onze projecten in 2021

Wij betrekken iedereen bij vraagstukken in hun eigen leefomgeving door het organiseren van kunst- en cultuurprojecten. Onze kunstenaars en ontwerpers gaan samen met inwoners, ondernemers en zelfs beleidsmakers aan de slag om nieuwe oplossingen te bedenken voor de vraagstukken.

Festival & de Academie

Een van de projecten is het jaarlijkse community arts festival Ruimtekoers in Malburgen. In september nodigen we dan al onze buren uit om samen te genieten van eten, drinken, muziek, theater en dans. En met interactieve workshops leren we samen over hoe we onze wijk nog mooier, fijner en beter kunnen maken. Naast de projecten en het community arts festival organiseren we ook inhoudelijke programma’s met lezingen en debatten in de Ruimtekoers academie. Speciaal voor kunstenaars die net zoals wij in wijken met inwoners projecten willen organiseren.

Ruimtekoers: Een platform de maker

Ruimtekoers is het platform voor geëngageerde kunstenaars die sociaal en maatschappelijk relevant werk wil maken en voor de participatieve en speculatieve ontwerpers die de eigen praktijk willen verrijken door te werken met de eindgebruiker. Ruimtekoers is ook het platform waar beleidsvraagstukken vanuit die werkwijze worden onderzocht en resultaten gedeeld in geëngageerde artistieke projecten én ontwerpgerichte onderzoeken. En Ruimtekoers is de plek voor inwoners die zélf aan de slag willen met de eigen leefomgeving. Hiermee wordt zowel de emancipatie van inwoners, beleidsmakers én makers naar elkaar vergroot als ook de kunst- en cultuursector verbreedt en weerbaarder gemaakt.

Bureau Ruimtekoers

Het platform bestaat uit; een netwerk van organisaties, inwoners en overheden om relevante thema’s en vraagstukken te benoemen; een methode om daar mee aan de slag te gaan en een wijze om impact tastbaar te maken richting beleidsmakers. Ruimtekoers is op die wijze de ‘landingsplek’ voor makers, de ‘connector’ die inwoners, beleidsmakers en makers aan elkaar verbindt en de ‘impact-bewaker’ die ervoor zorgt dat projecten worden ingebed in het lokale netwerk. Het platform is onderdeel van Bureau Ruimtekoers, het zusje van Ruimtekoers Festival.

De Ruimtekoersmethode

Basis van het platform is de – samen met makers, beleidsmakers en inwoners ontwikkelde – aanpak die is omgedoopt tot de ‘Ruimtekoersmethode’. Gebaseerd op ontwerp antropologie en gecombineerd met de klassieke vormen van kunstpresentatie en cultuurparticipatie. Centraal staat het ‘samen maken van de toekomst’. Dat werkt zo:

  1. Om de verbeelding over een mogelijke toekomst te stimuleren past de maker speculatieve maakmethoden toe. Samen met inwoners, beleidsmakers en andere stakeholders schetsen zij nieuwe werelden als artistieke toekomstbeelden om kansen en oplossingen te tonen voor vraagstukken.
  2. Daarnaast passen de makers participatieve maakmethoden toe om alle perspectieven op de uitdaging een plek te geven. Publiek en deelnemers komen samen in een gelijkwaardig maakproces en ervaren elkaars perspectieven in een veilige omgeving en hebben ruimte om hierin zelf de regie te nemen.

Zo bedenken, maken en presenteren het publiek, deelnemers en de makers toekomstbeelden als mogelijke oplossingen. En worden inzichten die daaruit vloeien gedeeld met een breed publiek. Dit proces speelt zich af in de publieke ruimte, daar waar de uitdagingen zich daadwerkelijk manifesteren.

workshop in winkel

Doe mee en laat je verrassen en inspireren

De stad en haar publieke ruimte zijn van ons allemaal. Dus vindt Ruimtekoers plaats midden in de samenleving, daar waar mensen boodschappen doen, wonen en naar school gaan. We transformeren de publieke ruimte tot speelveld waar we elkaar ontmoeten en nieuwe ideeën ontwikkelen voor het samen leven in de stad. Dat doen we met bewoners, ontwerpers, festivalbezoekers, kunstenaars, beleidsmakers, ondernemers, wetenschappers en iedereen die hier graag aan wil bijdragen

jongen deelt idee

Dus ga op pad! Bewonder de kunstinstallaties en geniet van de theatervoorstellingen. Doe mee met de workshops en proef de smaken van de stad in restaurant A Place to Eat. Koester de bijzondere ontmoetingen en laat je inspireren door wat de stad allemaal te bieden heeft. Deel je nieuwe inzichten en ideeën zodat we samen die stad nóg mooier, beter en leuker maken. Wil je meer weten over de methodieken die het festival hanteert? Stuur een berichtje naar yosser@ruimtekoers.nl.

voorstelling op gras

Ruimtekoers door de jaren heen

Ruimtekoers werd in 2015 geïnitieerd door de onafhankelijke Stichting Halfvol om met een frisse blik naar het probleem van leegstand in de binnenstad te kijken. De editie in het najaar van 2016, met als thema ‘De Utopie Van de Stad’, had vooral een verdiepend karakter en nam de veranderende samenleving onder de loep. Zo ontwikkelde Ruimtekoers zich tot een maatschappelijk geëngageerd festival dat in de derde editie (2017) nieuwe vergezichten schetste voor het samenleven in de stad.

De vierde editie (2019) van Ruimtekoers Festival vond voor het eerst plaats in de buitenruimte van de stad. Twee bijzondere locaties aan de voet van de iconische John Frostbrug, in de wijk Malburgen, werden vijf dagen lang getransformeerd tot bruisende ontmoetingsplekken. In 2018 en in het begin van 2019 is er toegewerkt naar een maakmethode, de Ruimtekoersmethode.

In 2020 scherpte we deze methode aan en zijn er tal van vervolgprojecten opgestart in de leefomgeving door inwoners en ondernemers zélf. Het festival heeft zich ontwikkeld van een project dat deels een oplossing bood voor leegstand in het centrum van Arnhem, tot een verzameling van culturele onderzoeksprojecten dat partijen samenbrengt en aanzet tot gezamenlijke activiteiten die positief bijdragen aan de leefbaarheid en het imago van de stad. Benieuwd naar eerdere edities? Hier vind je alle informatie van Ruimtekoers 2015, 2016, 2017 en 2019!

Ruimtekoers cinema

Ieder jaar maken we één of zelfs meerde video’s over onze activiteiten. Dus ga even lekker zitten, en ontdek nog veel meer over onze aanpak en resultaten.

Toegankelijkheid van Ruimtekoers

Samen met deskundigen vanuit APCG werken we aan de toegankelijkheid van het festival voor mensen met een beperking. ‘samen werken aan een festival voor iedereen’ is daarbij ons uitgangspunt. Omdat we door COVID-19 een andere editie van het festival neerzetten dat we in eerste instantie hadden gepland hebben we ook andere mogelijkheden en uitdagingen om ons festival toegankelijk te maken, zoals met alles in deze tijd heeft dat voordelen en nadelen. We doen ons best om het zo goed mogelijk te doen en wij zijn lerende. We nodigen je graag uit om vooral je ervaringen en tips te delen hoe we Ruimtekoers nog toegankelijker kunnen maken.

Vanuit de straten, scholen en wijkcentra bouwen we aan een beweging die oprecht werk maakt van een gelijkwaardige en rechtvaardige samenleving.

Ruimtekoers is zowel een onderneming als een stichting. De stichting is onafhankelijk met een volledig vrijwillig bestuur en faciliteert de projecten die Ruimtekoers initieert met inwoners, programmamakers, kunstenaars en ontwerpers. Door het werven van fondsen, het adviseren van makers en inwoners en het voeren van projectcoördinatie. Ook deelt de stichting haar relevante inzichten die voortkomen uit onderzoek naar deze projecten met publiek toegankelijke essays, publicaties en bijeenkomsten.

Stichting Halfvol, de organisator van Ruimtekoers is een culturele ANBI. Voor donateurs van culturele ANBI’s geldt een extra belastingaftrek. Zo is vriend worden van Ruimtekoers nog eens extra voordelig! Kijk voor meer informatie op de website van de Belastingdienst. Stichting Halfvol onderschrijft de Cultural Governance Code.

Doelstelling van Stichting Halfvol is het op een toegankelijke manier onder de aandacht brengen van maatschappelijke thema’s bij een breed publiek door het ontwikkelen van concepten, het organiseren van evenementen, het aangaan van projecten en het verrichten van diverse activiteiten; de kernwoorden voor alle activiteiten die de stichting verricht zijn kunst, cultuur, crossovers, innovatie, ondernemerschap, het maken van concrete verbindingen en “concreet doen”. Het bestuur ontvangt geen vergoeding of vacatiegelden. De directie ontvangt een beloning getoetst aan de CAO Theater & Dans. Het personeel ontvangt een beloning getoetst aan de richtlijnen in de CAO Toneel & Dans. Makers ontvangen honoraria getoetst aan de richtlijnen van kunstenaarshonorarium.nl en code fair pay.

Gegevens van Stichting Halfvol

Stichting Halfvol
RSIN:   854191082
Postadres Stichting Halfvol:
Bovenbeekstraat 21, 6811 CV Arnhem
Contact via: info@halfvol.nl
Jaarverslagen 2017, 2018 en 2019.

Contact met Ruimtekoers

Stichting Halfvol en Ruimtekoers bezoek je op de Akkerwindestraat 1-512 in Arnhem. Via info@ruimtekoers.nl of +31 6 49947864 bereik je ons. Ruimtekoers is een initiatief van Stichting Halfvol. Via info@halfvol.nl of www.halfvol.nl kom je met Stichting Halfvol in contact. Heb je vragen over ons of wil je wat met ons delen? Heb je een idee voor een programma of wil je graag wat publiceren? Leuk! Neem dan contact met ons op! Mail naar info@ruimtekoers.nl.

Dankjewel partners!

Deze partners helpen en ondersteunen Ruimtekoers. Kijk voor alle partners hier.

nieuwsbrief

meld je aan voor onze nieuwsbrief

* verplichte velden
We gaan vertrouwelijk om met je gegevens